Göktürk kağanları listesi ( batı kaganları )

Aşağa gitmek

Göktürk kağanları listesi ( batı kaganları )

Mesaj tarafından KÖKBÖRİ Bir Salı Mart 10, 2009 10:41 pm

Batı Kağanları:

1 ) İstemi Yabġu (bağımsız değil):
Yabġuluk Yaptığı Yıllar: 552-576.
Adı: Türkçe yazıtlarda İstemi; Yunanca’da Silziboulos ΣΙΛΖΙΒΟΥΛΟΣ / Σιλζιβουλοσ, Dizaboulos ΔΙΖΑΒΟΥΛΟΣ / Διζαβουλοσ, Stembis ΣΤΕΜΒΙΣ / Στεμβισ, Arapça’da Sincibû ﺴﻨﺠﺒﻮ ve Çince’de Shìdiănmì (Shih-tien-mi) 室點蜜 / Shìdìmĭ (Shih-ti-mi) 室帝米. Yaptığımız incelemeye göre Ziboulos, Zaboulos, Cibû ve sonraki Tǒng Yabġu Kağan için kullanılan Yunanca Ziebel, Ermenice Cebu, Gürcüce Cibgu Türkçe Yabġu’ya denk gelmektedir. İstemi ve Stembis ise bu adın Çince çevriyazısına daha yakın durmaktadır. İlk hece olan Sil/Di/Sin/Shì Türkçe Sı sözcüğüne benzemektedir. Bu durumda, Gök Türk yazıtlarında İstemi Ḳaġan olarak geçen bu kişinin gerçek unvânı Sı Yabġu olabilir mi?
Unvanları: Türkçe’de İstemi Yabġu (yazıtlarda İstemi Ḳaġan), Çince’de Shìdiănmì Yèhù (Shih-tien-mi Ye-hu) 室點蜜葉護.

2 ) Tardu Yabġu/Ḳaġan:
Kağanlık Yaptığı Yıllar: 576-603.
Adı: Türkçe’de ve Sogdça’da Tardu, Çince’de Dátóu (Ta-t’ou) 達頭.
Unvanları: Türkçe’de Tardu Yabġu/Ḳaġan, Çince’de Dátóu Kěhàn (Ta-t’ou K’o-han) 達頭可汗 ve Bùjiā Kěhàn (Pu-chia K’o-han) 步迦可汗.

3 ) Chŭluó Kağan:
Kağanlık Yaptığı Yıllar: 603-611.
Adı: Çince’de Hésànà (Ho-sa-na) 曷薩那.
Unvânı: Çince’de Níjuē Chŭluó Kěhàn (Ni-chüeh Ch’u-lo K’o-han) 泥撅處羅可汗.

4 ) Shèguì Kağan:
Kağanlık Yaptığı Yıllar: 611-618.
Unvânı: Çince’de Shèguì Kěhàn (She-kui K’o-han) 射匱可汗.

5 ) Tǒng Yabġu Kağan:
Kağanlık Yaptığı Yıllar: 618-630.
Unvânı: Çince’de Tǒng Yèhù Kěhàn (T’ung Ye-hu K’o-han) 統野護可汗.

(Bundan sonrakiler Táng [T’ang] 唐 Sülâlesi’ne bağlılar; iç savaş başlar)

6 ) Baġatur Küllüg Sìpí Kağan:
Kağanlık Yaptığı Yıllar: 630.
Kağanlıktan Önceki Unvanları: Çince’de Mòhèduō (Mo-ho-to) 莫賀咄olan Türkçe Baġatur ve Yǎngsù Tèjìn (Yang-su T’e-chin) 鞅素特靳 (Tèjìn = Tigin).
Kağanlık Unvânı: Çince'de Mòhèduō Qūlì Sìpí Kěhàn (Mo-ho-to Ch'ü-li-ssu-p'i K’o-han; Qūlì = Küllüg [Ünlü]) 莫賀咄屈利俟毗可汗, Hou Qūlìpí Kěhàn (Hou Ch'ü-li-p'i K'o-han) (?)屈利毗可汗 ya da Sì Qūlìsìpí Dūlù (Ssu Ch'ü-li-ssu-p'i Tu-lu) 俟屈利俟毗都陸.

7 ) Yĭpí Bōluó Sì Yabġu Kağan:
Kağanlık Yaptığı Yıllar: 630-633.
Kağanlıktan Önceki Unvânı: Çince'de Xi/Tielì Tèjìn (Hsi/li T'e-chin) 咥利特靳.
Kağanlık Unvânı: Çince'de Yĭpí Bōluó Sì/Lü Yèhù Kěhàn (Yi-p'i Po-lo Ssu Ye-hu K’o-han) 乙毗鉢羅肆葉護可汗.

8 ) Tarduş Ḳaġan:
Kağanlık Yaptığı Yıllar: 633-634.
Adı: Sogdça Nîzek, Çince’de Níshú (Ni-shu) 泥孰.
Unvânı: Türkçe Tarduş Ḳaġan, Çince’de Duōluó Kěhàn (To-lo K’o-han) 咄羅可汗.

9 ) Işbara İltiriş Ḳaġan:
Kağanlık Yaptığı Yıllar: 634-638.
Kağanlıktan Önceki Unvânı: Türkçe Toŋa Şad, Çince’de Tóng’é Shè (T’ung-e She) 同俄殺.
Kağanlık Unvânı: Türkçe Işbara İltiriş Ḳaġan, Çince’de Shābōluó Die/Xilìshī Kěhàn (Sha-po-lo Tie/Hsi-li-shih K’o-han) 沙鉢羅咥利失可汗.

(İç Savaş, kağanlık ikiye ayrılır)

10 ) Yĭpí Tarduş Kağan:
Kağanlık Yaptığı Yıllar: 638-642.
Kağanlıktan Önceki Unvânı: Çince’de Yugu Shè (?)(?)殺.
Kağanlık Unvânı: Türkçe Tarduş Ḳaġan, Çince’de Yĭpí Duōluó Kěhàn (Yi-p’i To-lo K’o-han) 乙毗咄羅可汗.

11 ) Yiqulishi Yĭpí Kağan:
Kağanlık Yaptığı Yıllar: 639-640.
Unvânı: Çince’de Yiqulishi Yĭpí Kěhàn (Yi-ch’ü-li-shih Yi-p’i K’o-han) (?)(?)(?)(?)乙毗可汗.

12 ) Baġatur Yĭpí Yabġu Kağan:
Kağanlık Yaptığı Yıllar: 640-641.
Unvânı: Çince’de Mòhèduō Yĭpí Yèhù [Mo-ho-to Yi-p’i Ye-hu] 莫賀咄乙毗葉護.

13 ) Yĭpí Işbara Kağan:
Kağanlık Yaptığı Yıllar: 641-642.
Kağanlıktan Önceki Unvânı: Çince’de Biheduo Yèhù (Pi-ho-do Ye-hu) (?)(?)(?)葉護.
Kağanlık Unvânı: Çince’de Yĭpí Shābōluó Kěhàn (Yi-p’i Sha-po-lo K’o-han) 乙毗沙鉢羅可汗.

14 ) Yĭpí Shèguì Kağan:
Kağanlık Yaptığı Yıllar: 642-649.
Unvânı: Çince’de Yĭpí Shèguì Kěhàn (Yi-p’i She-kui K’o-han) 乙毗射匱.

15 ) Işbara Ḳaġan:
Kağanlık Yaptığı Yıllar: 651-656.
Adı: Çince’de Āshǐnà Hèlǔ (A-shih-na Ho-lu) 阿史那賀魯.
Unvânı: Türkçe Işbara Ḳaġan, Çince’de Shābōluó Kěhàn (Sha-po-lo K’o-han) 沙鉢羅可汗.

16 ) Xīngxīwáng Kağan ve Jìwǎngjué Kağan: Táng (T’ang) 唐 Sülâlesi’nin atadığı kukla kağanlar. Aralarında iç savaş yaşanmıştır.
Kağanlık Yaptıkları Yıllar: 651-667.
Adları: Xīngxīwáng Kağan’ın adı Çince’de Āshǐnà Míshe (A-shih-na Mi-she) 阿史那彌射, Jìwǎngjué Kağan’ın adı ise Çince’de Āshǐnà Bùzhēn (A-shih-na Pu-chen) 阿史那步真.
Unvanları: Āshǐnà Míshe’nın unvânı Çince , Āshǐnà Bùzhēn’ın unvânı ise Çince Jìwǎngjué Kěhàn (Chi-wang-chüeh K’o-han) 繼往絕可汗.

17 ) Āshǐnà Yuánqìng ve Jiézhōng Shìzhŭ Kağan:
Kağanlık Yaptıkları Yıllar: 667-692.
Adları: Yuánqìng'in adı Çince’de Āshǐnà Yuánqìng (A-shih-na Yüan-ch’ing) 阿史那元慶, Jiézhōng'un adı Çince’de Buli Húsèluó (Pu-li Hu-se-lo; Buli = Türkçe Böri [Kurt]) (?)(?)斛瑟羅.
Unvanları: Húsèluó’nun unvânı Çince’de Jiézhōng Shìzhŭ Kěhàn (Chieh-chung Shih-chu K’o-han) 竭忠事主可汗.

18 ) I. On Oḳ Ḳaġan (âsî):
Kağanlık Yaptığı Yıllar: 677-679.
Adı: Çince’de Tuizi (T’ui-tzu) 俀子.
Unvânı: Türkçe On Ok Ḳaġan ve Çince’de Shíxìng Kěhàn (Shih-hsing K’o-han, “On Boyun Kağanı”) 十姓可汗.

19 ) II. On Oḳ Ḳaġan:
Kağanlık Yaptığı Yıllar: 704-716.
Adı: Çince’de Āshǐnà Huáidào (A-shih-na Huai-tao) 阿史那懷道.
Unvânı: Türkçe On Oḳ Ḳaġan ve Çince’de Shíxìng Kěhàn (Shih-hsing K’o-han) 十姓可汗.

20 ) Āshǐnà Xiàn: Kendisi kağanlık unvânı almadığı hâlde On Oklar’ı yönetmek için Çin tarafından gönderilmiştir.
Görev Yaptığı Yıllar: 705-717.
Adı: Çince’de Āshǐnà Xiàn (A-shih-na Hsien) 阿史那獻.

21 ) III. On Oḳ Ḳaġan:
Kağanlık Yaptığı Yıllar: 739.
Adı: Çince’de Āshǐnà Xīn (A-shih-na Hsin) 阿史那昕.
Unvânı: Türkçe On Oḳ Ḳaġan ve Çince’de Shíxìng Kěhàn (Shih-hsing K’o-han) 十姓可汗.





avatar
KÖKBÖRİ
Site Yetkilisi
Site Yetkilisi

Erkek Mesaj Sayısı : 288
Yaş : 35
Nerden : TURAN / Gölbaşı
İş/Hobiler : (:
Kayıt tarihi : 01/03/09

Kullanıcı profilini gör

Sayfa başına dön Aşağa gitmek

Sayfa başına dön

- Similar topics

 
Bu forumun müsaadesi var:
Bu forumdaki mesajlara cevap veremezsiniz